Hvat er Feline Leukemia Virus(Felv)?

Feline leukemia virus(Felv) smitta:

Felv er ikki akkurát tað sama sum menniskjaligt leukemi sum vit kenna tað. Talan er um eina illkynjaða smittuvanda orsakað av Feline Leukemia Virus (FeLV) smittu. Høvuðseginleikar eru illkynjaðir lymfomi, myeloid leukemi og ikki-regenerativ blóðleysi. Sjúkan hevur onga týðiliga árstíðarbundni, rúgvutíðin er long, og gongdin í sjúkuni er stutt.

1. Váðabólkar

Kettlingar og onnur felid. Kettlingar og kettur við veikari immuniteti eru mest viðkvæmar, men teirra viðkvæmi minkar við aldrinum.
2. Sjúkueyðkenni/Stekin

Kettur, sum bera virusið, hava kanska ikki nøkur sjúkueyðkenni, men av tí at virusið kann føra til minkaðan immunitet av kettum, verða kettur so við og við veikar og sjúkar við tíðini.

• Missur av matarlysti/týðandi vekttap

• Áhaldandi høgur fepur

• Bólgnaður lymfeknutir/svull á kropsflatanum

• Bleikur slímhinnur (blóðleysi)

• Ruddiligt hár

• Langtíðar diaré

• Krampanir ella onnur neurologisk sjúkueyðkenni v.m.

Um kettan vísir omanfyristandandi sjúkueyðkenni, so skulu foreldur skjótt senda kettuna á eitt vanligt djórasjúkrahús til sjúkuavgerð og viðgerð. Kettur, sum eru smittaðar við FeLV, kunnu vísa eitt ella fleiri sjúkueyðkenni, og hvussu álvarslig sjúkan er, er ofta tengt at viðurskiftum sum FeLV undirsløgum, aldrinum hjá kettuni og immunstøðuni.

• Illkynjað lymfom

Sum thymiskt lymfom (elvandi svølgjandi og andadráttartrupulleikar, vanligir hjá vaksnum kettum), meldrinum lymfom (hetta slagið er vanligari, sum er umleið 30% av tilburðunum), fleirfald lymfom (tann yvirflatu sjúku lymfeknutini í kroppinum kunnu nertast við hond )Bíða.

• Lymfocytisk leukemi

Tað kann síggjast einsamalt ella saman við illkynjaðum lymfomi.

• Reytt blóðkorn og beinmergs leukemi

Íroknað myeloproliferativar sjúkur, er tað tann vanligasta hematologiska illkynjaða illkynjaða sjúkuna hjá kettum.

• Fibrosarkom

Tað er tann mest vanligi undirhúðsligi illkynjaði svullurin hjá kettum.

• Myelodysplastiskt syndrom

Høvuðsfunktiónin er blóðleysi, leukopeni ella trombocytopeni, og bleikir slímhinnur eru sjónligar fyri berum eyga.

• Immunsuppressivt

Minkaðar T og B lymfocytur og minkað immunitet av kettum kann lættliga elva til sekundærar smittur. Serliga kann samsmitta við Feline HIV (FIV) og FeLV økja um immunsuppressjónina og økja um møguleikan fyri kettum, sum hava lymfom.

• Enteropati

Kettur og kettur kunnu hava langtíðar diaré orsakað av virusum, sum leypa á tarm epitelkyknur.

• Reproduktivar trupulleikar

Ein við barn kvennkettur, sum eru smittað við kavi leukemiavirusi, kann elva til fosturtøku. Um fostrið verður føtt vanliga, so vísir tað eyðkenni fyri FeLV-smittu sum veikleika og viðkvæmi fyri sjúku.

Hvussu diagnosa?

• Blóðroynd

Leukocytosa, blóðleysi, reyð blóðkorn, hemoglobin og hematokrit (HCT) eru minkað, og talið av blóðplátum er sera lítið ella enntá ikki eygleitt í einum parti av sjónøkinum. Millum teirra vísa ein stór øking í hvítum blóðkornum og øking í stórum lymfoidkyknum, at Fe LV-smittan kemur fyri.

• Blóðlívfrøðiliga kanning

Serum totalt protein (TP), kolesterol og blóðkalsium minkað, glukosa, kreatinkinasa, serum aspartat aminotransferasa (AST) økti, og serum albumin, glutamat aminotransferasa (ALT), total gallbløðra Reyða pigmentið og beinleiðis bilirubin er í grundini óbroytt, sum vísir fyrikomu av Fe LV smittu.

• Skjótt royndarsett

Kliniskt vanliga nýtta kettuleukemi-detektiónssettið uppdagar alt blóðið, serumið ella salivan hjá kettum, og einans 0,05mL av heilblóði er kravt. Av tí at hesin hátturin skal uppdaga mótevni hjá kettum og kettum, og rúgvutíðin hjá virusinum er 3-4 vikur eftir smittu, kann hesin hátturin bert staðfesta kettur, sum hava verið smittaðar í meira enn ein mánað.

Evegen veitingar eftir roynd til FELV skjóta roynd:

1. FIV Ab-FELV Ag Combo Skjóta roynd

https://www.vet-diagnostix.com/fein-skjót-roynd/fiv-felv-kombo-test-sett.html

2. Feine Leukemia Virus Antigen FELV Ag Test

https://www.vet-diagnostix.com/fein-skjót-roynd/feineukemi-virus-antigen-felv-ag-test.html

3. Feine Immunmangl Virus mótevni/Leukemi Virus Antigen /Hjartaorm Antigen Comboroynd

https://www.vet-diagnostix.com/fein-skjót-roynd/fein-immunmangl-antievni-blikkemi.html

• Ein laboratoriudiagnosa verður gjørd, tá ið neyðugt er. Úrslit av laboratoriudiagnosu eru rættari og kunnu útihýsa virusum, sum eru framleidd við koppseting.

Viðmæli: Hemochromatosa, immunmiðlað blóðleysi og aðrar sjúkur kunnu eisini elva til blóðleysi hjá kettum. Inflammatión í kroppinum kann eisini føra til, at hvít blóðkorn økist. Harumframt kann kettuimmunmanglir virus smitta (feline AIDS eisini elva til immunvingar hjá kettuni. Og onnur sjúkueyðkenni. Tí er neyðugt hjá einum royndum djóralækna at gera eina umfatandi greining av sjúkueyðkennunum hjá kettuni og laboratorium fyri at sleppa undan skeivari diagnosu og seinka sjúkuni.

Sendingarrásir/hættir:

Keldan til smittu av hesi sjúku er kettur og kettur í rúgvutíðarskeiðnum. Teirra saliva, føði, urin, mjólk, næsasekretionir o.s.fr. innihalda øll virusið, sum kann smitta frískar kettur og kettur gjøgnum andadráttin og meltingarvegin. Tað er í høvuðsheitum munnsmitta, sum beinleiðis verður smittað við at taka virusið inn í saliva. Tí eru tætt samband við sjúkar kettur og sínámillum sleikjur høvuðshátturin at senda.

• At verða bitin ella klæddur av sjúkari kettu elvir til smittu.

• Infektión orsakað av bitum av blóðsúgvandi skordýrum.

• Í sjáldsomum førum kann tað sendast gjøgnum sama ruskspann ella matskál sum tann sjúka kettan.

• Ein sjúk við barn smittar eina babykettu undir viðgongutíðini ella barnsburð.

Viðgerð:

Í løtuni er eingin virkin viðgerð fyri leukemia virus virus í kettum, bert symptomatiska viðgerð, men sambært undanfarnum tilburðum og tilhoyrandi frágreiðingum hava kettur framvegis møguleika at koma fyri seg aftur, og foreldur kunnu geva teimum røkt og stuðla viðgerðini so nógv sum gjørligt.

• Viðger blóðleysi við heilum blóðflutningi ella erytropoietin-innspræning.

• Nýtsla av antiviralum evnum sum interferon

• Brúka antibiotika til at fyribyrgja samtíðarsmittu og fyribyrgja sepsis orsakað av bakteriusmittu.

• Viðgerð turrleika og anoreksi
Viðmæli: Tað mest effektiva "rúsevnið" móti virussjúkum er mótstøðuførið hjá kettum og kettum. Tí hava foreldrini, umframt intravenøs glukosu og onnur føðsluevni, eisini tørv á at tryggja nøktandi mat til kettur og kettur. Um kettur hava vánaligan matarlyst, kunnu foreldur nøra eina lítla nøgd av AD ella kettu uppá 2-3 tímar hvønn tíma fyri at fylla út kost og tryggja drekkivatn.

• Viðgerð av samtíðar krabbameini við kemoterapi. Flestu kettur, sum hava lymfom, doyggja innan 2 mánaðir, um tær ikki verða viðgjørdar. Yvirlivilsið hjá kettum eftir kemoterapi er umleið 10-12 mánaðir.

Viðmæli: Tann ávísa viðgerðarætlanin skal fylgja ráðnum hjá læknanum. Um tú skalt taka meltingarevni ella heilsuvørur (laktasa, probiotika o.s.fr.) fyri at stilla meldrið hjá kettuni og stuðla kostinum, skalt tú geva gætur eftir slíkum rúsevnum og antibiotika, sum skulu takast hvør sær og meira enn ein hálvan tíma frá hvørjum øðrum.

Hvussu fyribyrgja vit leukemi virus smittu:

• Royn at sleppa undan at spæla og spæla við kettur, hvørs heilsustøða er ókend uttandura fyri at fyribyrgja bitum og rispum.

• Um tað er eitt catery ella ein familja, áðrenn hon tekur ímóti nýggjari kettu, skal hon kannast fyri FeLV.

• Nógvar FeLV-positivar kettur kunnu yvirliva væl, men fara framhaldandi at avtoxikera. Tí skulu tey verða isolerað frá øðrum frískum kettum, annars kann møguleikin fyri smittu hjá frískum kettum røkka 10% til 15%.

• Gev gætur eftir umhvørvisreinføri og sóttreinsandi kettuútgerðum javnan fyri at geva teimum eitt sunt og reint liviumhvørvi.

• Ein rímilig samanseting av kosti og javnaðum kosti kann betra um ketturnar egna immunitet.

• Koppseting er eisini ein av fyribyrgingarhættunum. Men nógvar Fe LV-koppsetingar, sum eru á marknaðinum í løtuni, kunnu bert geva partvísa verju, og koppsetingarnar eru ikki virknar fyri einstaklingar, sum hava fingið smittað við Fe LV. Tí skulu kettur kannast fyri virussmittu áðrenn koppseting.

Heit tips:

Møguliga ringa avleiðingin av FeLV-koppseting er, at injektiónsstaðurin kann fáa sarkom at vaksa. Mælt verður til injektiónsstaðin, er bakkurin ella halarin á vinstra læri. Um ein sarkom kemur fram á injektiónsstaðnum, kann skurðviðgerð brúkast til at taka tað beinleiðis burtur. Tí mugu foreldur, áðrenn tey koppseta FeLV-koppsetingina, umhugsa møguligar váðar við koppsetingini.

Í tíðliga FeLV-smittuni eru sjúkueyðkennini hjá kettuni ikki týðilig. Foreldur hava ofta tørv á at eygleiða støðuna hjá kettunum fyri at eygleiða, um tað eru tekin um veikleika, bólgna lymfeknutir, andadráttartrupulleikar ella aðrar undirliggjandi sjúkur.

Alkohol, súrt sóttreinsievni ella kókandi vatn kunnu nýtast til dagliga sóttreinsan av liviumhvørvinum og kettu- og kettuútgerðum. Gev gætur eftir verndararbeiðinum, tá tú sóttreinsa.

Um fysiska støðan hjá kettuni ikki longur er hóskandi til víðari viðgerð, so er tað, sum foreldur kunnu gera, at fylgja kettunum meira fyri, at tær ikki eru einsamallar ella bangin. Um neyðugt verður deyðadómur tann besti mátin hjá kettunum at lætta um seg.